๘. เปี่ยมด้วยขันติธรรม

        ถ้าหากจะกล่าวว่า “ ขันติ ” ความอดทนเป็นคุณธรรมที่สำคัญอย่างหนึ่ง ที่ช่วยผลักดันให้คนเราก้าวไปถึงจุดม่งหมาย ย่อมไม่ผิด เพราะคนที่ประสบกับความสุขความสำเร็จต่าง ๆ ล้วนต้องผ่านความยากลำบากมาก่อน ซึ่งหากไม่มีความอดทนแล้วไซร้ จะสามารถก้าวไปถึงจุดหมายได้อย่างไรเล่า!

        เจ้าคุณอาจารย์เป็นพระเถระที่มีขันติธรรม คือมีความอดทนอย่างสูง ซึ่งขันติธรรม ความอดทนของเจ้าคุณอาจารย์ สามารถแยกได้เป็น ๒ ประเด็นใหญ่ ๆ คือ

                ๑. อดทนต่อภายนอก คือ อดทนต่อกิเลสสิ่งยั่วยวนต่าง ๆ ที่อยู่ภายนอกอันจะทำให้เกิดความเสื่อมเสีย ใครก็ตามที่ปล่อยให้กิเลสเข้าไปท่วมทับจิตใจ ผู้นั้นมักจะได้รับความเสื่อมเสียมากกว่าสรรเสริญ

        เป็นธรรมดาของพระเถระผู้ใหญ่ ย่อมมีคนเคารพนับถือมาก เมื่อมีคนเคารพนับถือมาก ลาภสักการะก็พลอยมีมากตามไปด้วย แต่เจ้าคุณอาจารย์ท่านใช้ขันติธรรมข่มใจไว้ไม่ให้หลงมัวเมาในลาภสักการะเหล่านั้น

        อนึ่ง เนื่องด้วยท่านมีหน้าที่ตำแหน่งเป็นถึงรองเจ้าคณะจังหวัด ในการบริหารการจัดการกิจการของคณะสงฆ์นั้น แม้จะทำด้วยความสุจริตเป็นธรรม แต่ก็ย่อมไม่อาจจะทำให้ถูกใจของทุกคนทุกฝ่ายได้ ฝ่ายที่ได้ประโยชน์ก็ยกย่องชมเชย ฝ่ายที่เสียผลประโยชน์ก็พากันนินทาว่าร้ายใส่ความต่าง ๆ สร้างความน้อยเนื้อต่ำใจให้ท่านไม่น้อย แต่ท่านก็ใช้ขันติธรรมข่มความเจ็บใจเสียใจอันนั้นไว้

                ๒. อดทนภายใน คือ อดทนต่อความลำบากกายลำบากใจ ในการปฏิบัติศาสนกิจย่อมมีความลำบากมากบ้างน้อยบ้างตามแต่ภารกิจ เจ้าคุณอาจารย์เป็นพระเถระที่มีความอดทนอย่างมาก เพราะท่านเป็นที่รักเคารพของพุทธศาสนิกชน จึงมีงานมีภาระมาก ทั้งกิจนิมนต์ ทั้งงานคณะสงฆ์ ซึ่งบางครั้งบางวันท่านแทบจะไม่มีเวลาพักผ่อน บางวันก็ได้พักผ่อนจำวัดเพียง ๒-๓ ชั่วโมง แต่ท่านก็ไม่ปริปากบ่น และไม่ปฏิเสธศรัทธาของเจ้าภาพ (นอกจากสุดวิสัยจริง ๆ)

        ในบางวันท่านต้องนั่งรถไปกิจนิมนต์หลาย ๆ แห่ง แม้จะเหน็ดเหนื่อย แม้จะเมื่อยล้า ท่านก็ไปสนองศรัทธาของเจ้าภาพจนได้ นั่นเพราะท่านมีขันติธรรมความอดทนอย่างยอดเยี่ยม

        ด้วยเจ้าคุณอาจารย์เป็นพระสังฆาธิการ คือเป็นรองเจ้าคณะจังหวัด และเป็นเจ้าอาวาส ย่อมมีภาระมีงานมาก แต่ท่านก็ไม่ย่อท้อ ไม่ผัดวันประกันพรุ่ง งานคณะสงฆ์จังหวัดก็ไม่ขาด งานในวัดก็ไม่ทิ้ง บางวันออกจากวัดตั้งแต่ตีห้า กลับถึงวัดเย็น แต่ท่านก็ไม่เคยละทิ้งหน้าที่ที่รับผิดชอบ และท่านสามารถปฏิบัติหน้าที่ของท่านได้อย่างบริบูรณ์

        อนึ่ง ในการปฏิบัติศาสนกิจต่าง ๆ เจ้าคุณอาจารย์จะไม่มีข้ออ้างแล้วไม่ทำ เมื่อถึงเวลาที่กำหนดไว้ท่านก็จะลงมือทำทันที่ ไม่อ้างว่าหนาว ไม่อ้างว่าร้อน ไม่อ้างว่าสายแล้ว ไม่อ้างว่าเย็นมากแล้ว จึงนับว่าท่านเป็นพระเถระที่มีขันติธรรมความอดทนอย่างยอดเยี่ยม จึงสมควรที่เราทั้งหลายที่อ้างว่าเป็นศิษย์ เป็นคนที่รักเคารพเจ้าคุณอาจารย์ควรจะน้อมนำปฏิปทาข้อนี้ของเจ้าคุณอาจารย์มาประพฤติปฏิบัติ